The Selborne Pioneer

Nazwisko Gilberta White'a jest powszechnie znane, ale jak podkreśla Ted Dadswell w tej książce, istotne aspekty jego twórczości były często pomijane nawet przez uczonych redaktorów. Przyrodnik z Selborne (1720-1793) był określany mianem „księcia osobistych obserwatorów”; ale bystre, analityczne kwestionowanie i porównywanie było również typowe dla jego „wiedzy przyrodniczej”. Wyjątkowy nawet w swoich ogólnych założeniach White badał zachowanie, „obyczaje” i „rozmowę” swoich zwierząt i roślin. Zauważył ponadto, że zwierzę lub roślina, a wręcz parafia, taka jak jego własna, działały jednolicie; raz po raz przyczyna miała liczne skutki, a skutek liczne przyczyny. Obserwacja w takich okolicznościach mogłaby być kontynuowana, gdyby ktoś był zarówno czujny, jak i cierpliwy, ale jak można było przeprowadzić prawdziwe badania? Jak można było wyizolować lub przetestować konkretną przyczynę lub skutek? W tym miejscu dobrze wykorzystano to, co Dadswell nazywa „nawykiem porównawczym” White'a. Gilbert White był skrupulatnym księgarzem i korzystając z nich, „odwoływał się do kontroli” podczas badania żywych stworzeń. Kwestionując i testując nawet „całkowicie zwyczajne” zachowania, White wielokrotnie wracał do pojęcia adaptacji. Jego odkrycia zoologiczne często dotyczyły „zmienionych lub zmieniających się” zwierząt (lub ptaków) oraz ich relacji społecznych i interpersonalnych. Dziś możemy wydawać się szczególnie dobrze przygotowani do docenienia jego metod i twierdzeń opartych na faktach; nasi „etolodzy” i ekolodzy – pozornie – potwierdzili wiele z jego dokonań. A jednak właśnie to potwierdzenie czyni go jeszcze bardziej tajemniczym. Aby właściwie ocenić White’a jako naturalistę, musimy móc podejść do niego nie tylko naukowo, ale także historycznie. Miał nadzieję na pojawienie się zespołów pracowników behawioralnych, ale nie próbował uprzedzać tego, co osiągną tylko takie zespoły, i chociaż „widział na własne oczy”, jak mówi jego przyjaciel John Mulso, był pod znacznym wpływem niektórych swoich współczesnych i poprzedników. Jego dzienniki i notatki ukazują nam przyrodnika w pracy. Kiedy w jego „unikalnych” działaniach dopuszcza się być może nieoczekiwaną kombinację wpływów, można to przynajmniej częściowo wyjaśnić. Język: angielski